پيشينه تاريخي :

ابن معقل تاسيس شده باشد ، اين شهر تا سال 1315 يعني قبل از احداث كارخانه قند و راه آهن به صورت بافت روستايي خود رو بوده است و در سال 1317 ايستگاه راه آهن شازنده و كارخانه قند همزمان تاسيس گرديد در سال 1345 يك طرح هادي توسط وزارت كشور براي شازند تهيه گرديد كه ظاهرا" فرم كالبدي شهر مبتني بر آن بوده است و در طرح مذكور توسعه شهر در سمت جنوب شرقي پيش بيني شده ولي شهر در قسمت ما بين شازند و ازنا گسترش ياته است و شهر آستانه واقع در 6 كيلومتري شازند يكي از قديمي ترين مراكز جمعيتي منطقه مي باشد و نام هاي متفاوتي به خود گرفته است كه معروف ترين آن كرج ابودلف مي باشد در سال 908 هجري شاه اسماعيل صفوي پس از شكست آقا نونيله بايندري كه ازمدعيان حكومت بود دستور داد كه استانه امامزاده سهل ابن علي ( ع ) را بدقت تعمير كنند و براي آن گنبد وبارگاهي بزرگ سازند و از زمان صفويه اين شهر آستانه ناميده شد آستانه مدفن 4 تن از نوادگان خاندان طهارت يعني سهل ابن علي ( ع ) طالب ابن علي ( ع ) و جعفر ابن علي ( ع ) و فضل ابن جعفر مي باشد كه تصديق باستان شناسان داخلي و خارجي سنگ مزار شريف مربوط به قرون اوليه اسلام مي باشد گنبد آن با 28 متر ارتفاع به تعبيري مرتفع ترين گنبدها در ايران مي باشد دو اصله درخت توت با عمر هر كدام هشت صد سال در صحن سهل ابن علي ( ع ) وجود دارد كه مربوط به دوران سلاطين صفوي مي باشد كه هر يك نمودي بر سابقه تاريخي اين شهرستان به شمار مي رود.

وجه تسميه نام سربند:

ادريش اباد قديمي شازند مركز شهرستان سربند مي باشد كه احتمال مي رود توسط خانواده ادريس ابن معقل تاسيس شده باشد در زمان صفويه بنا بر سياست آن زمان تعداد زيادي از ارامنه در دو آبادي اطراف آن يعني ازنا و كلاوه كه اكنون محله هاي شهر شازند فعلي مي باشند سكني داده شده بودند ابراهيم دهگان مروخ اراكي در كتاب خويش كرجنامه راجع به شازند چنين مي نويسد شازند از دهات بزرگ توابع اراك كه نام اين ده در قديم ادريس آباد بود تا اين كه راه آهن سرتاسري تهران – جنوب از كنار ده گذشت و ايستگاه مجاور به مناسب كوه مقابل كه شاه زنده نام بود شازند نامگذاري كردند و طبق بخشنامه كه دهات و شهرهاي مجاور باايستگاهها به همان نام ايستگاه خوانده شوند ده هم به نام شازند خوانده شد.

دخترک خنده کنان گفت که « چیست

راز این حلقه زر

راز این حلقه که انگشت مرا

این چنین تنگ گرفته ست به بر

راز این حلقه که در چهره او

این همه تابش و رخشندگی است»

مرد حیران شد و گفت :

«حلقه خوش بختی ست، حلقه زندگی است»

همه گفتند : « مبارک باشد »

دخترک گفت :« دریغا که مرا

باز در معنی آن شک باشد »

سال ها رفت و شبی

زنی افسرده نظر کرد بر آن حلقه زر

دید در نقش فروزنده او

روزهایی که به امید وفای شوهر

به هدر رفته ، هدر

زن پریشان شد و نالید که « وای

وای، این حلقه که در چهره او

باز هم تابش و رخشندگی است

حلقه بردگی و بندگی است »

فروغ (تهران – بهار 1334 )